الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
348
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
نعمتش را بر شما تمام مىكند شايد در برابر فرمان او تسليم شويد « ( * ( كَذلِكَ يُتِمُّ نِعْمَتَه عَلَيْكُمْ لَعَلَّكُمْ تُسْلِمُونَ ) * ) . اين طبيعى است كه انسان با بررسى نعمتهاى مختلفى كه وجودش را احاطه كرده بىاختيار به ياد آفريننده نعمت مىافتد و اگر كمترين حس قدردانى و شكرگزارى در درونش باشد بيدار مىگردد و به سراغ بخشنده نعمت مىرود و به شناخت او مىپردازد . گرچه بعضى از مفسران ، كلمه نعمت را كه در آيه فوق آمده محدود به بعضى از نعمتها مانند نعمت آفرينش و تكامل عقل و يا توحيد و يا نعمت وجود پيامبر اسلام ص دانستهاند ، اما روشن است كه نعمت در اين آيه معنى وسيعى دارد همه اينها و غير اينها را شامل مىشود ، و اين تفسيرهاى محدود از قبيل تفسير به مصداق واضح و روشن است . بعد از ذكر اين نعمتهاى آشكار و نهان مىفرمايد : « با اينهمه اگر آنها روى برتابند و تسليم دعوت حق نشوند ، نگران مباش چرا كه وظيفه تو فقط ابلاغ آشكار است » ( * ( فَإِنْ تَوَلَّوْا فَإِنَّما عَلَيْكَ الْبَلاغُ الْمُبِينُ ) * ) . منطق و سخن گوينده هر قدر مستدل و گيرا و جذاب باشد تا در شنونده آمادگى وجود نداشته باشد ، اثر نخواهد كرد ، به تعبير ديگر قابليت محل نيز شرط است ، و هر سخنى اهلى دارد ، بنا بر اين اگر كوردلان لجوج تسليم دعوت تو نشوند چيز تازه اى نيست ، مهم آنست كه تو در بلاغ مبين كوتاهى نكنى ، و دعوتت را آشكار براى همگان بيان نمايى . اين جمله در حقيقت ، براى دلدارى پيامبر ص و تسلى خاطر او است . و براى تكميل اين گفتار اضافه مىكند كه « آنان نعمت خدا را مىشناسند